Ωστόσο, οι στατίνες δεν είναι απαραίτητες για όλους. Υπάρχουν αρκετοί τρόποι με τους οποίους μπορεί να μειωθεί φυσικά η «κακή» χοληστερόλη (LDL), όπως η άσκηση και η διακοπή του καπνίσματος. Ωστόσο η διατροφή θεωρείται το ισχυρότερο «όπλο» για τη φυσική της μείωση. Όπως επισημαίνουν καρδιολόγοι στο Science Focus του BBC, ορισμένες τροφές μπορούν πραγματικά να κάνουν πολύ μεγαλύτερη διαφορά από όση φαντάζεστε.

Μία από τις καλύτερες φυσικές επιλογές για τη μείωση της χοληστερόλης είναι η βρώμη. Η ευεργετική της δράση οφείλεται στις διαλυτές φυτικές ίνες που περιέχει.

Οι διαλυτές ίνες και ο ρόλος τους

Οι διαλυτές φυτικές ίνες υπάρχουν επίσης στα προϊόντα ολικής άλεσης, στις φακές, στα φασόλια, στα λαχανικά, στα φρούτα, στους ξηρούς καρπούς και στους σπόρους. Μπορούν να δεσμεύσουν μέρος της διατροφικής χοληστερόλης στο λεπτό έντερο, εμποδίζοντάς την να περάσει στην κυκλοφορία του αίματος.

Ιδιαίτερα αποτελεσματικές θεωρούνται επίσης οι φυτικές στερόλες και στανόλες. Πρόκειται για ενώσεις φυτικής προέλευσης που βρίσκονται σε εμπλουτισμένα γιαούρτια και προϊόντα επάλειψης, καθώς και σε συμπληρώματα.

Πώς «ξεγελούν» τη χοληστερόλη

Όταν καταναλώνουμε τροφές που περιέχουν χοληστερόλη, ειδικοί υποδοχείς στο έντερο την αναγνωρίζουν, ώστε να απορροφηθεί και να περάσει στο αίμα. Οι στερόλες και οι στανόλες μπορούν να «ξεγελάσουν» αυτούς τους υποδοχείς και να απορροφηθούν στη θέση της χοληστερόλης. Έτσι, μεγαλύτερη ποσότητα χοληστερόλης αποβάλλεται από τον οργανισμό και μικρότερη καταλήγει στην κυκλοφορία του αίματος.

Σύμφωνα με καρδιολόγους στο BBC, οι φυτικές στερόλες και στανόλες αποτελούν πιθανότατα τον πιο αποτελεσματικό μη φαρμακευτικό τρόπο μείωσης της χοληστερόλης, καθώς μπορούν συνήθως να τη μειώσουν περίπου κατά 10%.

Τροφική χοληστερόλη vs χοληστερόλη αίματος

Οι καρδιολόγοι ξεκαθαρίζουν ότι η χοληστερόλη που περιέχεται στις τροφές δεν ταυτίζεται με τη χοληστερόλη που κυκλοφορεί στο αίμα. Η παλαιότερη αντίληψη ότι όλες οι τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε χοληστερόλη, όπως ο κρόκος του αυγού, αυξάνουν αυτομάτως και τη χοληστερόλη του αίματος, δεν θεωρείται πλέον σωστή.

Στην πραγματικότητα, περίπου το 80% της χοληστερόλης που κυκλοφορεί στο σώμα παράγεται από το ήπαρ και δεν προέρχεται απευθείας από τις τροφές.

Ο έμμεσος ρόλος της διατροφής

Αυτό δεν σημαίνει ότι η διατροφή δεν επηρεάζει έμμεσα την LDL. Ορισμένα τρόφιμα μπορούν, για παράδειγμα, να παρεμποδίσουν την ικανότητα του ήπατος να ρυθμίζει τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα. Κατά κάποιον τρόπο, δρουν όπως τα φάρμακα, μεταβάλλοντας τον τρόπο λειτουργίας του ήπατος.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα κορεσμένα λιπαρά, τα οποία βρίσκονται στα λιπαρά και επεξεργασμένα κρέατα, στο βούτυρο, στο τυρί, στα αρτοσκευάσματα, στα τηγανητά και στο λάδι καρύδας. Η αυξημένη κατανάλωσή τους συνδέεται με υψηλότερα επίπεδα LDL στο αίμα.

Ζάχαρη και αρτοσκευάσματα

Όταν κάποιος καταναλώνει μεγάλες ποσότητες αρτοσκευασμάτων με πολλά κορεσμένα λιπαρά, τα λιπαρά αυτά απορροφώνται και παρεμποδίζουν την ικανότητα του ήπατος να απομακρύνει την LDL. Έτσι, τα επίπεδά της αρχίζουν να συσσωρεύονται. Η ζάχαρη μπορεί επίσης να επηρεάσει τη χοληστερόλη, ενθαρρύνοντας το ήπαρ να παράγει περισσότερη «κακή» (LDL) και λιγότερη «καλή» (HDL).

Όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι πρέπει να αποκλείσετε για πάντα τη ζάχαρη και τα αρτοσκευάσματα ή να τρώτε αποκλειστικά βρώμη σε κάθε γεύμα. Η υπερβολική στροφή προς οποιαδήποτε κατεύθυνση μπορεί να έχει αρνητικές και απρόβλεπτες συνέπειες για την υγεία.

Η ισορροπία ως λύση

Καρδιολόγοι στο BBC συνιστούν ένα μεικτό διατροφικό πρότυπο, το οποίο δεν θα περιλαμβάνει υπερβολικές ποσότητες υδατανθράκων ή κορεσμένων λιπαρών και θα περιορίζει όσο το δυνατόν περισσότερο τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.

Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, μαζί με τα κορεσμένα λιπαρά και τη ζάχαρη, έχουν συνδεθεί με φλεγμονώδεις βλάβες στις αρτηρίες. Μπορούν επίσης να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης μεταβολικών παθήσεων, όπως ο διαβήτης τύπου 2, ο οποίος με τη σειρά του κάνει πιθανότερη την καρδιοπάθεια.

Η απάντηση, λοιπόν, βρίσκεται σε μια υγιεινή, ολοκληρωμένη και ισορροπημένη διατροφή.