Το αποκαλούμενο «Godzilla» Ελ Νίνιο έχει ήδη κάνει την εμφάνισή του, καταρρίπτοντας ρεκόρ θερμοκρασιών στην επιφάνεια της θάλασσας στον ισημερινό Ειρηνικό Ωκεανό. Το φαινόμενο συνεχίζει να ενισχύεται, ξεπερνώντας τα υψηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί σε οποιοδήποτε προηγούμενο επεισόδιο, σύμφωνα με τα διεθνή επιστημονικά δεδομένα.

Οι εκτιμήσεις των ειδικών είναι δραματικές, καθώς δημοσίευμα του euronews αναφέρει ότι μεταξύ Ιουνίου 2026 και Φεβρουαρίου 2027 η ακραία ζέστη που συνδέεται με το φαινόμενο θα μπορούσε να συμβάλει σε 451.000 επιπλέον θανάτους παγκοσμίως. Οι προβλέψεις αυτές έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία σε μετεωρολογικές υπηρεσίες, υγειονομικές αρχές και κυβερνήσεις.

Γιατί το «Godzilla» Ελ Νίνιο τρομάζει τους επιστήμονες;

Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) έχει κινητοποιηθεί σε πρωτοφανή κλίμακα για την προετοιμασία απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα. «Το Ελ Νίνιο γιγαντώνεται μπροστά στα μάτια μας. Ο πλανήτης βρίσκεται σε αχαρτογράφητα νερά και αυτά τα νερά θερμαίνονται», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες.

Όταν τα νερά κοντά στον Ισημερινό θερμαίνονται ασυνήθιστα, απελευθερώνουν θερμότητα στην ατμόσφαιρα, αυξάνοντας τις παγκόσμιες θερμοκρασίες. Με τους ωκεανούς ήδη σε επίπεδα-ρεκόρ, το συγκεκριμένο «Super» Ελ Νίνιο αναμένεται να προκαλέσει εντονότερους καύσωνες, ξηρασίες και ισχυρές βροχοπτώσεις σε ευάλωτες περιοχές.

Στην Ινδία έχουν ήδη καταγραφεί βροχοπτώσεις χαμηλότερες από τα φυσιολογικά επίπεδα, ενώ η νότια Αφρική αντιμετωπίζει αυξημένο κίνδυνο ξηρασίας. Η Ευρώπη ενδέχεται να μην αντιμετωπίσει τις σοβαρότερες άμεσες συνέπειες, ωστόσο ο χειμερινός καιρός θα επηρεαστεί, ενώ οι ξηρασίες και οι αποτυχημένες σοδειές σε άλλες ηπείρους αναμένεται να διαταράξουν τον εφοδιασμό τροφίμων.

Τα έκτακτα μέτρα των κυβερνήσεων και η διαχείριση του νερού

Η απειλή έχει ήδη οδηγήσει στη λήψη προληπτικών μέτρων. Στην Καλιφόρνια, ο κυβερνήτης Γκάβιν Νιούσομ κήρυξε την Πολιτεία σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για πιθανές πλημμύρες, κατολισθήσεις και παράκτια διάβρωση, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσε χρηματοδότηση 17 εκατ. ευρώ (15 εκατ. λίρες) για να βοηθήσει ευάλωτες χώρες να προετοιμαστούν.

«Το κλειδί είναι η διαχείριση του νερού και η προετοιμασία για τις αλλαγές στο πού και πότε θα σημειώνονται βροχοπτώσεις», εξηγεί ο Ντέιβιντ Φαράντα (Davide Faranda), διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας (CNRS) και βασικός συγγραφέας εκθέσεων της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC).

Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) συνιστά στους αγρότες να προσαρμόσουν τις ημερομηνίες σποράς, να αποθηκεύουν νερό και να αρδεύουν τις πιο δροσερές ώρες της ημέρας για να προστατεύσουν τις καλλιέργειες και τα ζώα από την ακραία ζέστη.

Πώς η κλιματική αλλαγή κάνει το φαινόμενο 36% ισχυρότερο

Τα περισσότερα επεισόδια Ελ Νίνιο αυξάνουν τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία κατά 0,2 βαθμούς Κελσίου, όμως αυτή η αύξηση προστίθεται στη θέρμανση που έχει ήδη προκαλέσει η καύση ορυκτών καυσίμων (1,3 έως 1,4 βαθμούς πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα). Πρόσφατη μελέτη κατέδειξε ότι τα επεισόδια Ελ Νίνιο είναι πλέον κατά 36% ισχυρότερα από ό,τι πριν από τη βιομηχανική εποχή, τάση που συνδέεται άμεσα με την ανθρώπινη δραστηριότητα.

Εάν η κλιματική αλλαγή κάνει το Ελ Νίνιο ισχυρότερο, η προετοιμασία από μόνη της έχει όρια. Όπως επισημαίνει ο Ντέιβιντ Φαράντα, η μείωση των εκπομπών ρύπων δεν θα σταματήσει τον φυσικό κλιματικό κύκλο, αλλά θα περιορίσει την ανθρωπογενή υπερθέρμανση που κάνει τις απειλές σοβαρότερες. «Δεν μπορούμε να εξαλείψουμε το Ελ Νίνιο, μπορούμε όμως να περιορίσουμε τον βαθμό στον οποίο η κλιματική αλλαγή καθιστά τις συνέπειές του σοβαρότερες», καταλήγει.