Μια ηλιακή καταιγίδα αναμένεται να φτάσει στη Γη μέσα στις επόμενες ώρες, καθώς δύο ρεύματα ηλιακού ανέμου που προέρχονται από τον Ήλιο κατευθύνονται προς τον πλανήτη μας. Από σήμερα έως αύριο, 16 και 17 Σεπτεμβρίου, τα ρεύματα αυτά ενδέχεται να προκαλέσουν γεωμαγνητική καταιγίδα κατηγορίας G1, τη χαμηλότερη στην κλίμακα ταξινόμησης του φαινομένου.

Η πιο εμφανής πιθανή επίδραση θα μπορούσε να είναι η εμφάνιση πολικών σέλαων σε βόρεια γεωγραφικά πλάτη, όπου οι μαγνητικές συνθήκες είναι γενικά ευνοϊκότερες για την παρατήρησή τους.

Τι είναι οι «στεμματικές οπές» του Ήλιου;

Παρά την ανησυχητική ονομασία τους, μια στεμματική οπή δεν είναι ένα πραγματικό άνοιγμα στον Ήλιο. Πρόκειται για μια περιοχή της εξωτερικής ατμόσφαιρας του Ήλιου, του στέμματος, η οποία εμφανίζεται πιο σκοτεινή στις υπεριώδεις εικόνες, επειδή παρουσιάζει σχετικά χαμηλότερη πυκνότητα πλάσματος.

Σε αυτές τις περιοχές, οι γραμμές του ηλιακού μαγνητικού πεδίου μπορεί να είναι ιδιαίτερα «ανοιχτές» προς τον διαπλανητικό χώρο. Από εκεί, ο ηλιακός άνεμος -ένα συνεχές ρεύμα φορτισμένων σωματιδίων, κυρίως πρωτονίων και ηλεκτρονίων, που ταξιδεύει σε όλο το Ηλιακό Σύστημα- μπορεί να διαφύγει ευκολότερα.

Ποιο θα είναι το αποτέλεσμα στη Γη;

Στην προκειμένη περίπτωση, αναμένονται δύο ρεύματα ηλιακού ανέμου, τα οποία συνδέονται με ένα ζεύγος στεμματικών οπών. Όταν ένα ρεύμα ηλιακών σωματιδίων φτάσει στη Γη, μπορεί να αλληλεπιδράσει με τη μαγνητόσφαιρα, την περιοχή του Διαστήματος που κυριαρχείται από το μαγνητικό πεδίο του πλανήτη μας.

Εάν η αλληλεπίδραση είναι αρκετά έντονη, το μαγνητικό πεδίο της Γης μπορεί να παρουσιάσει προσωρινές μεταβολές, φαινόμενο που ονομάζεται γεωμαγνητική καταιγίδα. Η πρόγνωση κάνει λόγο για πιθανή ένταση G1, το χαμηλότερο επίπεδο στην κλίμακα που χρησιμοποιείται για την ταξινόμηση των γεωμαγνητικών καταιγίδων, η οποία φτάνει έως το G5.

Μια καταιγίδα G1 αποτελεί ένα σχετικά μικρό φαινόμενο. Παρ' όλα αυτά, μπορεί να προκαλέσει μετρήσιμες επιδράσεις στο διαστημικό περιβάλλον κοντά στη Γη και, κυρίως, να αυξήσει τις πιθανότητες παρατήρησης πολικών σέλαων σε μεγαλύτερα γεωγραφικά πλάτη από ό,τι συνήθως.

Πού και πότε θα είναι ορατά τα πολικά σέλαα;

Τα πολικά σέλαα σχηματίζονται όταν ενεργητικά σωματίδια που συνδέονται με την ηλιακή δραστηριότητα αλληλεπιδρούν με σωματίδια στην ανώτερη ατμόσφαιρα της Γης. Η ενέργεια που μεταφέρεται κατά τη διάρκεια αυτών των αλληλεπιδράσεων μπορεί να δημιουργήσει τη χαρακτηριστική πράσινη, κόκκινη ή μοβ λάμψη του σέλαος.

Κατά τη διάρκεια μιας γεωμαγνητικής διαταραχής, το ωοειδές των πολικών σέλαων μπορεί να επεκταθεί προς χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη από ό,τι συνήθως. Ωστόσο, μια πρόγνωση G1 δεν σημαίνει αυτόματα ότι το σέλας θα είναι ορατό παντού: η ορατότητα εξαρτάται από την πραγματική ένταση της διαταραχής, τη γεωγραφική θέση, την τοπική ώρα, τη φωτεινότητα του ουρανού και τις ατμοσφαιρικές συνθήκες.

Οι στεμματικές οπές αποτελούν μία από τις πηγές του ταχέος ηλιακού ανέμου. Όταν η θέση τους στην επιφάνεια του Ήλιου και η γεωμετρία του μαγνητικού πεδίου ευνοούν τη σύνδεση με τη Γη, τα ρεύματα σωματιδίων μπορούν να φτάσουν στον πλανήτη μας και να διαταράξουν προσωρινά τη μαγνητόσφαιρα. Η τρέχουσα πρόγνωση, επομένως, δείχνει ένα πιθανό ασθενές και προσωρινό φαινόμενο.

Για όσους βρίσκονται σε μεγάλα γεωγραφικά πλάτη, οι επόμενες ώρες αποτελούν κυρίως ένα χρονικό παράθυρο κατά το οποίο αξίζει να παρακολουθούν την πιθανή εμφάνιση πιο έντονων πολικών σέλαων ή σέλαων ορατών σε ασυνήθιστα χαμηλά γεωγραφικά πλάτη. Σε διαφορετική περίπτωση, η κατηγορία G1 υποδηλώνει ένα ασθενές γεωμαγνητικό φαινόμενο.