Η Μαργαρίτα Παπανδρέου έφυγε από τη ζωή στις 18 Σεπτεμβρίου, έχοντας συμπληρώσει 103 χρόνια ζωής.

Η πολιτική κηδεία της άρχισε στις 11:00 στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών, όπου βρίσκονται μέλη της οικογένειας Παπανδρέου, φίλοι, πολιτικοί και άνθρωποι που τη γνώρισαν μέσα από την πολυετή κοινωνική και ακτιβιστική δράση της.

Τους επικήδειους λόγους θα εκφωνήσουν οι δύο γιοι της, Γιώργος και Νίκος Παπανδρέου, καθώς και η Άννα Διαμαντοπούλου, αποχαιρετώντας μία προσωπικότητα που συνδέθηκε στενά τόσο με τη νεότερη πολιτική ιστορία της χώρας όσο και με το ελληνικό γυναικείο κίνημα.

Εκ μέρους της κυβέρνησης στην τελετή παρίσταται ο υπουργός Εσωτερικών Θόδωρος Λιβάνιος.

Η Μαργαρίτα Παπανδρέου υπήρξε συγγραφέας και ακτιβίστρια, αναπτύσσοντας επί δεκαετίες έντονη δραστηριότητα γύρω από ζητήματα ισότητας, κοινωνικής δικαιοσύνης, δημοκρατίας και ειρήνης. Η παρουσία και η δράση της ταυτίστηκαν σε μεγάλο βαθμό με τους αγώνες του γυναικείου κινήματος στην Ελλάδα.

Στη μνήμη της κατατέθηκαν πολυάριθμα στεφάνια από πολιτικά πρόσωπα, οργανώσεις και θεσμικούς εκπροσώπους. Μεταξύ εκείνων που έστειλαν στεφάνι βρίσκονται ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης, ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, ο ΣΥΡΙΖΑ, ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης, η οικογένεια του Θανάση Τσούρα, η Ένωση Γυναικών Ελλάδος και ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ Γιάννης Παναγόπουλος.

Μεγάλος αριθμός προσωπικών μηνυμάτων και τηλεφωνικών επικοινωνιών έχει φτάσει στον Γιώργο Παπανδρέου μετά την απώλεια της μητέρας του. Όπως έγινε γνωστό από το γραφείο Τύπου του πρώην πρωθυπουργού, συλλυπητήρια απέστειλαν Έλληνες και Ευρωπαίοι πολιτικοί, θεσμικοί παράγοντες και αξιωματούχοι.

Ανάμεσα στα πρόσωπα που επικοινώνησαν βρίσκονται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας, ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης και ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ.

Μηνύματα απέστειλαν επίσης ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης και η Γενική Γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, μαζί με πολλούς ακόμη αξιωματούχους από ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Στον Γιώργο Παπανδρέου εξέφρασαν ακόμη τα συλλυπητήριά τους ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης, ο Αλέξης Τσίπρας, ο Αντώνης Σαμαράς, ο Νίκος Δένδιας, η Λίνα Μενδώνη, η Ντόρα Μπακογιάννη, ο Κώστας Μπακογιάννης, η Κατερίνα Σακελλαροπούλου και ο Χάρης Δούκας.

Παράλληλα, επικοινωνίες και μηνύματα έφτασαν από πρώην και εν ενεργεία υπουργούς, βουλευτές και στελέχη του ΠΑΣΟΚ, αποτυπώνοντας την απήχηση που είχε η Μαργαρίτα Παπανδρέου σε διαφορετικούς πολιτικούς και θεσμικούς χώρους.

Ξεχωριστή θέση ανάμεσα στα συλλυπητήρια έχουν τα μηνύματα γυναικών από την Κύπρο και την Τουρκία. Όπως επισημαίνεται στη σχετική ενημέρωση, οι γυναίκες αυτές αναγνωρίζουν τη μακρόχρονη προσφορά της στους αγώνες για την ισότητα και τα δικαιώματα των γυναικών, αλλά και τη σταθερή προσήλωσή της στις αξίες της ειρήνης και της δημοκρατίας.

Οι επικοινωνίες που έχει δεχθεί η οικογένεια προέρχονται, σύμφωνα με το γραφείο Τύπου του Γιώργου Παπανδρέου, από ένα ιδιαίτερα ευρύ φάσμα προσωπικοτήτων από την Ελλάδα και το εξωτερικό, επιβεβαιώνοντας τη διεθνή διάσταση της παρουσίας και της δράσης της.

Με λόγια βαθιάς αγάπης και συγκίνησης αποχαιρέτησαν τη Μαργαρίτα Παπανδρέου τα μέλη της οικογένειάς της, μέσα από ανακοίνωση που εξέδωσαν μετά τον θάνατό της.

Τα παιδιά, τα εγγόνια και η δισεγγονή της αναφέρονται στη μητέρα, στη γιαγιά και στην προγιαγιά τους, χαρακτηρίζοντάς την «μαχήτρια ως το τέλος». Υπογραμμίζουν ότι σε ολόκληρη τη ζωή της πορεύτηκε με γενναιοδωρία και αξιοπρέπεια, διατηρώντας ακλόνητη την πίστη της στον άνθρωπο, στη δικαιοσύνη, στην ειρήνη και στην ισότητα των γυναικών.

Πέρα όμως από τη δημόσια παρουσία και τους αγώνες της, για τους δικούς της ανθρώπους ήταν κυρίως η γυναίκα που κρατούσε ενωμένη την οικογένεια. Την αποχαιρετούν ως τη «μεγάλη, ζεστή αγκαλιά» που τους πρόσφερε αγάπη, στήριξη και δύναμη και η οποία θα παραμείνει ζωντανή στη μνήμη τους.

Στην ανακοίνωσή της η οικογένεια αναφέρει:

«Με βαθιά θλίψη αποχαιρετούμε τη Μαργαρίτα Παπανδρέου, τη μητέρα, τη γιαγιά και την προγιαγιά μας, που έφυγε σήμερα το πρωί.

Μαχήτρια ως το τέλος, έζησε με γενναιοδωρία, αξιοπρέπεια και βαθιά πίστη στον άνθρωπο, στη δικαιοσύνη, στην ειρήνη και στην ισότητα των γυναικών

Για εμάς, τα παιδιά, τα εγγόνια, τη δισεγγονή της, πάνω απ’ όλα, θα είναι πάντα η Μαργαρίτα μας: η μεγάλη, ζεστή αγκαλιά που μας ένωνε και μας έδινε απέραντη αγάπη και δύναμη».