Με προστατευτικά δίχτυα, ενισχυμένη ασφάλεια και έκτακτα μέτρα για τη διατήρηση των αποθεμάτων καυσίμων επιχειρεί η Ρωσία να θωρακίσει τα διυλιστήριά της, καθώς οι ουκρανικές επιθέσεις με drones έχουν προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στη λειτουργία του ενεργειακού της τομέα.

Τα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) αποτυπώνουν το μέγεθος της πίεσης. Η παραγωγή βενζίνης στη Ρωσία έχει μειωθεί κατά περίπου 20% σε σχέση με το 2025, ενώ η παραγωγή ντίζελ εκτιμάται ότι έχει υποχωρήσει σχεδόν κατά 30%. Τον Ιούνιο, η συνολική διύλιση αργού περιορίστηκε στα 3,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως, το χαμηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερα από 20 χρόνια και περίπου 30% κάτω από τα επίπεδα έναν χρόνο νωρίτερα.

Η εικόνα έγινε ακόμη πιο δύσκολη τον Σεπτέμβριο, με αλλεπάλληλα πλήγματα σε εγκαταστάσεις που αποτελούν κρίκους της αλυσίδας παραγωγής καυσίμων.

Πώς τα μεταλλικά δίχτυα προστατεύουν από τα drones

Σύμφωνα με τον IEA, η Ρωσία έχει στραφεί μεταξύ άλλων στη χρήση προστατευτικών διχτυών γύρω από εγκαταστάσεις διύλισης, καθώς και σε άλλα μέτρα προστασίας. Τα μέτρα αυτά δεν αποτελούν από μόνα τους πλήρη αντιαεροπορική άμυνα, αλλά έχουν σχεδιαστεί για να δυσκολεύουν τις ουκρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Η ουκρανική πλευρά, σύμφωνα με την ανάλυση του IEA, έχει προσαρμόσει αντίστοιχα την τακτική της, χρησιμοποιώντας πολλαπλά κύματα drones εναντίον του ίδιου διυλιστηρίου, με στόχο να υπερκεράσει τα προστατευτικά μέτρα.

Η συχνότητα των ουκρανικών επιθέσεων είναι ενδεικτική. Κατά το πρώτο οκτάμηνο του 2026, ένας ρωσικός σταθμός διύλισης δεχόταν επιτυχημένο πλήγμα, κατά μέσο όρο, κάθε τρεις ημέρες. Τα μεταλλικά πλέγματα και τα δίχτυα συγκράτησης τοποθετούνται πλέον γύρω από τους πύργους απόσταξης και τις δεξαμενές. Στόχος είναι να πυροδοτήσουν το drone ή να το παγιδεύσουν πριν αυτό προσκρούσει απευθείας στο ευαίσθητο τεχνικό κομμάτι.

Η ρωσική εταιρεία RT-Project Technologies ανέπτυξε μάλιστα ένα ειδικό αρθρωτό μεταλλικό σύστημα με την ονομασία «Web», ενώ εκτός από τα δίκτυα, χρησιμοποιούνται κοντέινερ πλοίων περιμετρικά των εγκαταστάσεων ως αναχώματα, καθώς και συστήματα αεράμυνας τύπου Pantsir κοντά σε στρατηγικά διυλιστήρια.

Insane video of a Russian air defence system Pantsir being deployed right above Moscows busiest highway right next to an oil refinery. https://t.co/q6XebQV0A6

— WarMonitor🇺🇦🇬🇧 (@WarMonitor3) September 21, 2026

Γιατί τα ουκρανικά πλήγματα στοχεύουν στις «ευαίσθητες» μονάδες

Η στρατηγική των επιθέσεων έχει επίσης αλλάξει. Δεν περιορίζεται πλέον στις μονάδες πρωτογενούς απόσταξης του αργού πετρελαίου, αλλά στρέφεται και σε πιο σύνθετες μονάδες επεξεργασίας, όπως οι καταλυτικοί πυρόλυσης, οι υδρογονοκατεργαστές, οι υδρογονοπυρηνωτές και οι μονάδες αναμόρφωσης.

Οι συγκεκριμένες μονάδες είναι κρίσιμες για την παραγωγή και την ποιότητα προϊόντων όπως η βενζίνη, το ντίζελ και τα καύσιμα αεροσκαφών. Ενώ μια μικρή ζημιά σε μονάδα πρωτογενούς απόσταξης μπορεί να αποκατασταθεί μέσα σε μία ή δύο εβδομάδες, οι σοβαρές ζημιές σε πιο σύνθετες μονάδες μπορεί να απαιτήσουν έξι έως οκτώ μήνες για την αποκατάστασή τους.

Χαρακτηριστικό είναι το διυλιστήριο της Μόσχας, δυναμικότητας περίπου 250.000 βαρελιών ημερησίως, το οποίο, μετά από σοβαρό πλήγμα τον Ιούνιο, αναφέρεται ότι μπορεί να παραμείνει εκτός λειτουργίας έως τις αρχές του 2027.

Οι καθυστερήσεις, η απαγόρευση εξαγωγών και τα νέα χτυπήματα

Για να περιορίσουν τις επιπτώσεις, οι ρωσικές εταιρείες προσπαθούν να διατηρήσουν την παραγωγή με καθυστερήσεις προγραμματισμένων εργασιών συντήρησης, επαναφορά παλαιότερων μονάδων σε λειτουργία και επιτάχυνση επισκευών. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση απαγόρευσε τις εξαγωγές βενζίνης, καυσίμων αεροσκαφών και ντίζελ.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω μέσα στον Σεπτέμβριο. Το διυλιστήριο της Ριαζάν, ιδιοκτησίας της Rosneft, ανέστειλε τη λειτουργία του μετά από ουκρανική επίθεση. Σύμφωνα με πηγές του Reuters, η βασική μονάδα CDU-6 αντιστοιχεί σχεδόν στο μισό της συνολικής δυναμικότητας του συγκεκριμένου διυλιστηρίου.

Στις 20 Σεπτεμβρίου, νέο ουκρανικό πλήγμα έπληξε και το διυλιστήριο της Μόσχας. Σύμφωνα με το Reuters, πυρκαγιές εκδηλώθηκαν στις δύο βασικές μονάδες απόσταξης αργού, με αποτέλεσμα να διακοπεί η επεξεργασία πετρελαίου, με τις επισκευές να αναμένεται να διαρκέσουν αρκετές εβδομάδες.

Η μετατροπή της Ρωσίας σε χώρα εισαγωγής καυσίμων

Η πίεση στη ρωσική αγορά έχει αρχίσει να αλλάζει μια εικόνα που για χρόνια θεωρούνταν δεδομένη: η Ρωσία είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς και εξαγωγείς διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων. Ο IEA αναφέρει ότι η χώρα έχει ήδη αρχίσει να εισάγει βενζίνη, τόσο σιδηροδρομικώς από τη Λευκορωσία και το Καζακστάν όσο και διά θαλάσσης.

Το πρόβλημα, επομένως, δεν αφορά μόνο τις ζημιές σε μεμονωμένες εγκαταστάσεις. Η επαναλαμβανόμενη επίθεση στις ίδιες υποδομές δημιουργεί έναν κύκλο χτυπήματος – επισκευής – νέου χτυπήματος, ο οποίος αυξάνει τον χρόνο αποκατάστασης και περιορίζει την αξιοπιστία ολόκληρου του συστήματος.

Ο IEA εκτιμά ότι η παραγωγή των ρωσικών διυλιστηρίων θα παραμείνει υπό πίεση. Και όσο τα drones συνεχίζουν να βρίσκουν τον δρόμο προς τις εγκαταστάσεις, τα δίχτυα γύρω από τα ρωσικά διυλιστήρια αποτελούν πλέον μία από τις πιο χαρακτηριστικές εικόνες μιας ενεργειακής υποδομής υπό διαρκή πολιορκία.