Οι δαπάνες της Πολωνίας για αμυντικές προμήθειες από εγχώριες εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων των κοινοπραξιών με άλλες εταιρείες της κεντρικής Ευρώπης, έχουν σχεδόν τετραπλασιαστεί από το 2022 και έφτασαν τα 7 δισεκατομμύρια ευρώ πέρυσι, σύμφωνα με στοιχεία της Υπηρεσίας Εξοπλισμών που ανέλυσε το Reuters.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει οδηγήσει σε αύξηση των αμυντικών δαπανών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Για την Πολωνία η αύξηση των δαπανών στον τομέα της άμυνας αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα, καθώς η χώρα συνορεύει με την Ουκρανία και θεωρεί τη Ρωσία ως υπαρξιακή απειλή, σύμφωνα με αξιωματούχους.

«Δημιουργούμε τον μεγαλύτερο στρατό ξηράς στην Ευρώπη», δήλωσε στο Reuters ο αναπληρωτής υπουργός Κρατικών Περιουσιακών Στοιχείων, Κόνραντ Γκολότα. Και συνέχισε: «Το γεγονός ότι κάτι χρησιμοποιείται από τον στρατό μας και το γεγονός ότι κατασκευάζεται στην Πολωνία αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία».

Οι πολωνικές εταιρείες άμυνας που συνδέονται με το κράτος αύξησαν εκ νέου τις κεφαλαιουχικές δαπάνες τους κατά το παρελθόν έτος. Περισσότεροι από δώδεκα κυβερνητικοί αξιωματούχοι, εταιρείες και εμπειρογνώμονες δήλωσαν στο Reuters ότι η νέα αυτή πρωτοβουλία της Βαρσοβίας αντανακλά μια στροφή που δημιουργεί ευκαιρίες για τις εταιρείες άμυνας στην περιοχή.

Φέτος, η Πολωνία αναμένεται να δαπανήσει περίπου 53 δισεκατομμύρια ευρώ για βασικές αμυντικές δαπάνες, το τέταρτο υψηλότερο ποσό στην ΕΕ μετά τη Γαλλία, την Ιταλία και τη Γερμανία, σύμφωνα με στοιχεία του ΝΑΤΟ. Η αντίστοιχη δαπάνη για το 2025 ήταν 44 δισεκατομμύρια ευρώ του 2025 και αντιστοιχούσε περίπου στο 4,7% του ΑΕΠ. Τα ακριβά συστήματα, όπως το αντιαεροπορικό πυραυλικό σύστημα Patriot, τα άρματα μάχης Abrams και τα μαχητικά αεροσκάφη F-35 αμερικανικής κατασκευής παραμένουν σημαντικά.

Εντούτοις Πολωνοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι η επέκταση της εγχώριας και περιφερειακής παραγωγής drones, πυρομαχικών και άλλου εξοπλισμού που χρησιμοποιείται συχνά έχει καταστεί προτεραιότητα. Η στρατηγική της Πολωνίας αντανακλά μια ευρύτερη αναθεώρηση σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς οι κυβερνήσεις επιδιώκουν να ανασυγκροτήσουν την αμυντική βιομηχανική ικανότητα των χωρών τους αφού ο πόλεμος στην Ουκρανία αποκάλυψε πόσο γρήγορα οι σύγχρονες συγκρούσεις μπορούν να εξαντλήσουν τα αποθέματα πυρομαχικών.

«Δεν πρόκειται απλώς για μια επένδυση που αποσκοπεί να διασφαλίσει ότι διαθέτουμε μια ιδιαίτερα ανεπτυγμένη αμυντική βιομηχανία, η οποία λειτουργεί ως κινητήρια δύναμη για την πολωνική οικονομία, αλλά για ένα ζήτημα ανεξαρτησίας της εφοδιαστικής αλυσίδας. Εξασφαλίζει ανεξάρτητες προμήθειες προς την πρώτη γραμμή, σε περίπτωση που προκύψει ανάγκη», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας και αναπληρωτής πρωθυπουργός Βλάντισλαβ Κοσινιάκ-Καμίς.

Μέχρι πρόσφατα, οι αμυντικές εταιρείες σε χώρες όπως η Τσεχία, η Σλοβακία και η Ουγγαρία είχαν πιο περιορισμένη παρουσία στην Πολωνία, η οποία βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό σε κρατικούς παραγωγούς όπως η PGZ και σε προμηθευτές από τις ΗΠΑ. Τώρα, αυτές οι εταιρείες βλέπουν μια ευκαιρία.

Η CSG με έδρα την Τσεχία, η οποία είναι σημαντική προμηθεύτρια εταιρεία πυρομαχικών στην Ουκρανία, υπέγραψε τους τελευταίους μήνες μια σειρά συμφωνιών για την επέκταση της παραγωγής της στην Πολωνία. Αυτές περιλαμβάνουν τη μεταφορά τεχνολογίας παραγωγής προωθητικών υλών στη θυγατρική της PGZ, MESKO, καθώς και μια συμφωνία με την PGZ για την επέκταση της παραγωγής drones, πυραύλων, πυρομαχικών και θωρακισμένων οχημάτων.

Η πολωνική μονάδα της CSG εξαγόρασε επίσης τον κατασκευαστή αμυντικών εξαρτημάτων Domar MS. Τον Αύγουστο, η CSG υπέγραψε συμφωνία αξίας άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ με τη Dezamet, θυγατρική της PGZ, για την προμήθεια εξαρτημάτων για πυρομαχικά πυροβολικού 155 mm, καθώς και ξεχωριστή σύμβαση αξίας 150 εκατομμυρίων ευρώ με την Huta Stalowa Wola για τον εξοπλισμό οχημάτων μάχης.

«Η Κεντρική Ευρώπη βιώνει μια ευρύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται η αμυντική βιομηχανική ικανότητα. Η Πολωνία αποτελεί στρατηγική αγορά για την CSG και έναν από τους βασικούς άξονες της μακροπρόθεσμης ανάπτυξής μας και της επέκτασης των παραγωγικών μας δυνατοτήτων», δήλωσε στο Reuters ο διευθύνων σύμβουλος της CSG Πολωνίας, Βόιτσεχ Γκζόνκα.

«Πρωτοπόρος στο Near-shoring»

Άλλοι όμιλοι του τομέα της άμυνας ανταποκρίνονται στην πρωτοβουλία της Βαρσοβίας.Ο πολωνικός κατασκευαστής όπλων Grupa Niewiadow, θυγατρική της Niewiadow PGM, ξεκινά την παραγωγή πυρομαχικών 155 mm σε συνεργασία με την KNDS Ammo France, με την παραγωγή να αναμένεται να φτάσει τις 180.000 σφαίρες ετησίως από το επόμενο έτος.

Η PGZ ανακοίνωσε τον Μάρτιο ότι θα συνεργαστεί με την εσθονική Frankenburg Technologies για την κατασκευή συστημάτων αεροπορικής άμυνας εξαιρετικά μικρής εμβέλειας στην Πολωνία. Ο Ζντένεκ Ροντ, εμπειρογνώμονας σε θέματα άμυνας στο Πανεπιστήμιο CEVRO της Πράγας, δήλωσε ότι η Πολωνία αναδεικνύεται σε πρωτοπόρο στις προσπάθειες για «near-shore» στρατιωτική παραγωγή εντός της Ευρώπης.

«Για χρόνια, οι προμήθειες από τις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούσαν προτεραιότητα για τη διασφάλιση της διαλειτουργικότητας του ΝΑΤΟ», ανέφερε ο Ροντ. «Τώρα, η Πολωνία προσπαθεί επίσης να εξασφαλίσει ανθεκτικότητα έναντι παγκόσμιων διαταραχών, στρέφοντας περισσότερο την προσοχή της προς περιφερειακούς και ευρωπαϊκούς προμηθευτές».

Ο όρος near-shore αφορά την επιχειρηματική στρατηγική της μεταφοράς των δραστηριοτήτων παραγωγής ή παροχής υπηρεσιών σε μια γειτονική ξένη χώρα αντί για μια απομακρυσμένη τοποθεσία στο εξωτερικό.

Συνεργασία και με την γερμανική Rheinmetall

Πολωνοί αξιωματούχοι δήλωσαν επίσης στο Reuters ότι συζητούν την επέκταση της βιομηχανικής συνεργασίας με χώρες όπως η Σλοβακία και η Ουγγαρία. Η γερμανική Rheinmetall ανέφερε ότι η αυξανόμενη ζήτηση από την Πολωνία ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίους ανέπτυσσε ένα περιφερειακό κέντρο συντήρησης και επισκευής για συστήματα χερσαίων μαχών στη χώρα.

«Η ζήτηση που δημιουργεί το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού της άμυνας της Πολωνίας δικαιολογεί τη δημιουργία μονάδων πλήρους κλίμακας παραγωγής στη χώρα, οι οποίες μπορούν να ενσωματωθούν στις ευρωπαϊκές αλυσίδες εφοδιασμού και να συμβάλουν στην εφεδρεία και την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού αμυντικού βιομηχανικού συστήματος», ανέφερε η Rheinmetall.

Ο αριθμός των Ενόπλων Δυνάμεων της Πολωνίας ξεπέρασε φέτος τα 220.000 άτομα. Η Πολωνία και Εσθονία συγκαταλέγονται ανάμεσα στα λίγα μέλη του ΝΑΤΟ που πλησιάζουν την δαπάνη του 5% του ΑΕΠ για την άμυνα στο πλαίσιο της δέσμευσης που έχουν αναλάβει τα μέλη της βορειοατλαντικής Συμμαχίας.

Μία ακόμη ένδειξη των φιλοδοξιών που έχει στην άμυνα η Πολωνία είναι και η πρόταση τον περασμένο μήνα για την από κοινού παραγωγή πυραύλων για το σύστημα αεροπορικής άμυνας Patriot με την Ουκρανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.«Αν θέλετε να πουλήσετε στην Πολωνία, πρέπει να επενδύσετε στην Πολωνία, πρέπει να μεταφέρετε τεχνολογία, πρέπει να συνεργαστείτε μαζί μας σε κοινά έργα», δήλωσε στο Reuters ο αναπληρωτής υπουργός Κρατικών Περιουσιακών Στοιχείων, Κόνραντ Γκολότα. «Όσο περισσότερα εργοστάσια και τεχνογνωσία έχουμε στο πλευρό μας, τόσο καλύτερη είναι η άμυνά μας».