Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου στη Βοσνία τη δεκαετία του ’90, η πρωτεύουσα Σαράγεβο βρέθηκε υπό πολιορκία για χρόνια. Ο Ιταλός δημοσιογράφος Ezio Gavazzeni κατέθεσε καταγγελία υποστηρίζοντας ότι εκείνη την περίοδο πλούσιοι άνθρωποι πλήρωναν για να μεταφέρονται μέσα στην πολιορκημένη πόλη και να πυροβολούν αμάχους.

Περισσότεροι από 11.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά την τετραετή πολιορκία του Σαράγεβο και οι καταγγελίες για τα «sniper safaris» αναφέρουν ότι εύποροι πολίτες πολλών εθνικοτήτων πλήρωναν για να συμβάλουν στον αριθμό των νεκρών αμάχων.

Ο Gavazzeni δήλωσε ότι «περίπου 500 άτομα» από «όλες τις δυτικές χώρες» συμμετείχαν σε αυτά τα σαφάρι ελεύθερων σκοπευτών και ότι συνήθως όσοι πλήρωναν κατέληγαν να σκοτώνουν κάποιον.

Ο δημοσιογράφος υποστήριξε επίσης ότι υπήρχαν διαφορετικές «ταρίφες» ανάλογα με το ποιον ήθελε να πυροβολήσει κάποιος, με τα παιδιά να αποτελούν τους πιο ακριβούς στόχους και τους ενήλικες τους φθηνότερους.

«Αυτό που σοκάρει είναι ότι υπήρχαν καθορισμένες τιμές: 100 εκατομμύρια λιρέτες (την περίοδο 1992–95) για ένα παιδί ή ένα νεαρό κορίτσι, 70 εκατομμύρια για μια γυναίκα, 50 εκατομμύρια για έναν άνδρα και λίγο λιγότερα από 20 εκατομμύρια για έναν πολύ ηλικιωμένο άνθρωπο.

Αυτές οι τιμές επιβεβαιώθηκαν σε πρόσφατο άρθρο των Times από τον Tom Kington, το οποίο επικαλείται έρευνα Κροάτη δημοσιογράφου που επιβεβαιώνει —μέσα από διαφορετική οπτική και πηγές— τα ίδια ποσά που είχα βρει κι εγώ.

Όλα τα χρήματα διακινούνταν μαύρα, σε βαλίτσες ή τσάντες, με μετρητά. Η οργάνωση είχε έδρα στο Βέλγιο και διέθετε επαφές σε ευρωπαϊκές χώρες, των οποίων ο ρόλος ήταν να βρίσκουν πλούσιους πελάτες».

Μιλώντας στο LADbible, ο Gavazzeni είπε ότι είναι «δύσκολο —αν όχι αδύνατο—» να βρεθεί ένα αδιάσειστο στοιχείο που να αποδεικνύει οριστικά αυτούς τους ισχυρισμούς.

«Τα γεγονότα αυτά συνέβησαν πριν από 30 χρόνια. Δεν υπάρχουν φωτογραφίες ή βίντεο. Πιστεύω ότι η μετάβαση από έναν “αστικό μύθο” —όπως θεωρούνταν πριν από την έρευνά μου— σε ένα αποδεδειγμένο “γεγονός” γίνεται μέσα από μαρτυρίες.

Όταν υπάρχουν πολλές μαρτυρίες από ανθρώπους που δεν γνωρίζονται μεταξύ τους αλλά συγκλίνουν στο ίδιο σημείο, τότε μπορούμε να μιλάμε για γεγονός», ανέφερε.

Ωστόσο πρόσθεσε ότι πολλές μαρτυρίες υποστηρίζουν πως το 1993 οι ιταλικές μυστικές υπηρεσίες άνοιξαν φάκελο για τα sniper safaris, στον οποίο αναφερόταν ότι είχαν ταυτοποιηθεί πέντε Ιταλοί.

«Δεν πρέπει επίσης να ξεχνάμε ότι υπάρχει ένας φάκελος που άνοιξε το 1993 στο Σαράγεβο από τις μυστικές μας υπηρεσίες (SISMI), ο οποίος αναφέρει συγκεκριμένα πέντε Ιταλούς που εντοπίστηκαν και ταυτοποιήθηκαν από τις υπηρεσίες στους λόφους γύρω από το Σαράγεβο.

Τρεις μαρτυρίες επιβεβαιώνουν την ύπαρξη αυτού του φακέλου: οι Edin Subasic, Michel Giffoni και Adriano Sofri.

Το γεγονός ότι υπάρχει ένας τέτοιος φάκελος και ότι περιλαμβάνει ακόμη και πέντε ονόματα “κυνηγών-ελεύθερων σκοπευτών” δείχνει ότι δεν μιλάμε πλέον μόνο για μεμονωμένες μαρτυρίες αλλά για ένα καταγεγραμμένο φαινόμενο».

Παρόμοιους ισχυρισμούς έχουν διατυπώσει και άλλοι δημοσιογράφοι που ερεύνησαν την πολιορκία του Σαράγεβο.

Ο Κροάτης δημοσιογράφος Domagoj Margetic κυκλοφόρησε το βιβλίο «Pay and Shoot», στο οποίο ισχυρίζεται ότι τουρίστες πλήρωναν τεράστια ποσά για να πυροβολούν εγκύους γυναίκες.

Υποστήριξε επίσης ότι εμπλεκόταν και μέλος ευρωπαϊκής βασιλικής οικογένειας, το οποίο, όπως ανέφερε, «έφτανε με ελικόπτερο» και «ήθελε να πυροβολεί παιδιά».

Ο Margetic δήλωσε ακόμη ότι πριν δολοφονηθεί το 1996, ο αξιωματικός των βοσνιακών μυστικών υπηρεσιών Nedzad Ugljen τού είχε παραδώσει έγγραφα που περιέγραφαν τις τιμές που χρεώνονταν για να μεταφέρονται άνθρωποι στο Σαράγεβο και να οδηγούνται σε θέσεις ελεύθερων σκοπευτών, όπου μπορούσαν να πυροβολήσουν κάποιον.

Ο πρώην πεζοναύτης των ΗΠΑ John Jordan είχε επίσης καταθέσει το 2007 στη Χάγη για το ζήτημα, λέγοντας ότι δεν είχε δει ποτέ τουρίστα να πυροβολεί, αλλά επέμενε ότι «τουρίστες-σκοπευτές» πήγαιναν στο Σαράγεβο «για να ρίχνουν πυροβολισμούς σε αμάχους για προσωπική τους ικανοποίηση».