Η επίθεση στο νοσοκομείο Nyakunde της επαρχίας Ιτούρι ξεκίνησε το απόγευμα της Τετάρτης. Σύμφωνα με τον François Berocan Uderos, βιολόγο του νοσοκομείου που μίλησε στο πρακτορείο Reuters, στο πλήθος συμμετείχαν συγγενείς μιας γυναίκας που έχασε τη ζωή της στη συγκεκριμένη μονάδα. Η γυναίκα είχε μεταφερθεί εκεί για να γεννήσει, αλλά παρουσίασε σοβαρή αναιμία. Οι δικοί της άνθρωποι προσφέρθηκαν αμέσως να δώσουν αίμα. Το νοσοκομείο όμως αρνήθηκε να προχωρήσει σε μετάγγιση. Κι αυτό γιατί οι μεταγγίσεις αίματος απαγορεύονται αυστηρά κατά τη διάρκεια που βρίσκεται σε εξέλιξη ένα ξέσπασμα Έμπολα στην περιοχή, προκειμένου να αποφευχθεί η διασπορά του ιού. Ο θάνατος της γυναίκας γύρω στις 3 μετά το μεσημέρι πυροδότησε την οργή. Ο κόσμος άρχισε να πετάει πέτρες και να καταστρέφει την εξωτερική περίφραξη. Μέσα στο χάος που ακολούθησε, αρκετοί από τους δέκα ασθενείς που νοσηλεύονταν εκεί με Έμπολα κατάφεραν να δραπετεύσουν για να σωθούν. Η ιατρική ομάδα εγκατέλειψε το κτίριο, η γεννήτρια που παρείχε ρεύμα σταμάτησε να λειτουργεί και ολόκληρο το νοσοκομείο βυθίστηκε στο σκοτάδι και την εγκατάλειψη.

Αυτό το βίαιο περιστατικό φέρνει ξανά στην επιφάνεια τα τεράστια εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι αρχές στην ανατολική πλευρά της χώρας. Η βαθιά δυσπιστία απέναντι στις ιατρικές ομάδες, η αντίσταση της τοπικής κοινωνίας και η γενικευμένη ανασφάλεια σαμποτάρουν συνεχώς τη θεραπεία των ασθενών. Αυτή τη στιγμή η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό βρίσκεται αντιμέτωπη με το 17ο ξέσπασμα Έμπολα στην ιστορία της. Τα επίσημα στοιχεία προκαλούν ανησυχία, καθώς έχουν καταγραφεί ήδη 2.073 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 796 θάνατοι.

Δυστυχώς, οι επιθέσεις σε νοσοκομεία δεν είναι σπάνιο φαινόμενο από τον Μάιο που ανακοινώθηκε η έναρξη της επιδημίας. Η κατάσταση θυμίζει έντονα τις σκοτεινές ημέρες της περιόδου 2018-2020, όταν οι επιθέσεις της κοινότητας είχαν κοστίσει τη ζωή σε περισσότερους από 25 υγειονομικούς υπαλλήλους. Την ίδια ώρα, οι τεράστιοι κίνδυνοι ασφαλείας έχουν εξοργίσει το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό. Πολλοί από αυτούς απειλούν τώρα με απεργία, τονίζοντας ότι οι χαμηλές αμοιβές τους δεν αντιστοιχούν σε καμία περίπτωση στον τεράστιο φόρτο εργασίας και στο καθημερινό άγχος που βιώνουν κάτω από αυτές τις ακραίες συνθήκες.

Εκκένωση των εγκαταστάσεων και διπλωματικές προεκτάσεις

Η χριστιανική οργάνωση αρωγής Samaritan's Purse, η οποία διατηρεί κέντρο θεραπείας ακριβώς δίπλα στο νοσοκομείο της Nyakunde, αναγκάστηκε να απομακρύνει εσπευσμένα το προσωπικό της καθώς η κατάσταση ξέφευγε από κάθε έλεγχο. Ο Ken Isaacs, αντιπρόεδρος της οργάνωσης, εξήγησε ότι όσοι ασθενείς ήταν σε αρκετά καλή κατάσταση για να περπατήσουν βγήκαν έξω και άρχισαν να τρέχουν για να σωθούν. Όλοι οι εργαζόμενοι της οργάνωσης απομακρύνθηκαν με ασφάλεια και από εκείνη τη στιγμή δεν έχουν επιστρέψει, καθώς οι δρόμοι είναι γεμάτοι οδοφράγματα και το περιβάλλον κρίνεται εξαιρετικά επικίνδυνο. Κι όμως, κάποιοι ασθενείς που ήταν πολύ αδύναμοι για να δραπετεύσουν παρέμειναν πίσω, αβοήθητοι και χωρίς καμία ιατρική φροντίδα. Σύμφωνα με τον Uderos, το πρωί της Πέμπτης είχαν απομείνει στο σημείο μόλις τρεις ασθενείς με Έμπολα. Όπως ανακοινώθηκε από τον στρατό του Κονγκό, έχει ξεκινήσει επίσημη έρευνα για τα επεισόδια.

Γιατί επιτίθενται στις κλινικές

Οι επιθέσεις σε κέντρα θεραπείας Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό δεν αποτελούν τυχαία ξεσπάσματα τυφλής βίας, αλλά πηγάζουν από έναν εκρηκτικό συνδυασμό πανικού, παραπληροφόρησης και βαθιάς ριζωμένης δυσπιστίας απέναντι στις ξένες ανθρωπιστικές οργανώσεις. Όταν οι γιατροί προσπαθούν να περιορίσουν μια από τις πιο θανατηφόρες ασθένειες του πλανήτη, συχνά έρχονται αντιμέτωποι με κοινότητες που νιώθουν τρομοκρατημένες και αποκλεισμένες από τις αποφάσεις που αφορούν τη ζωή και τον θάνατο των δικών τους ανθρώπων.

Οι θεωρίες συνωμοσίας και ο τρόμος του «λευκού δωματίου»

Η ρίζα του κακού βρίσκεται στην παραπληροφόρηση που εξαπλώνεται ταχύτατα, κυρίως μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Σύμφωνα με τον Δρ. Jean Kaseya, γενικό διευθυντή των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της Αφρικής, στην περιοχή κυκλοφορούν ευρέως φήμες ότι ο Έμπολα δεν είναι πραγματικός ή ότι οι ανθρωπιστικές οργανώσεις έρχονται εκεί μόνο για δικό τους οικονομικό όφελος.

Πολλοί ντόπιοι πιστεύουν ακράδαντα ότι υπάρχουν φάρμακα και εμβόλια τα οποία οι γιατροί τούς κρύβουν εσκεμμένα. Την ίδια ώρα, το εξαιρετικά υψηλό ποσοστό θνησιμότητας των ασθενών που εισάγονται στα κέντρα θεραπείας δημιουργεί έναν παράλογο αλλά κατανοητό τρόμο. Η Δρ. Micaela Serafini, πρόεδρος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα Ελβετίας, θυμάται ότι κατά την έξαρση του 2019 οι άνθρωποι πίστευαν ότι οι γιατροί δολοφονούσαν τους ασθενείς μέσα στις κλινικές. Βλέποντας τους συγγενείς τους να μπαίνουν ζωντανοί και να βγαίνουν μέσα σε μαύρες σακούλες, οι κοινότητες πίστεψαν ότι το ιατρικό προσωπικό ήταν ο πραγματικός εχθρός.

Η ιερή τελετουργία του θανάτου και η σύγκρουση των πολιτισμών

Ο πιο ευαίσθητος και εκρηκτικός παράγοντας στις επιθέσεις αυτές αφορά τις ταφικές παραδόσεις. Στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, όπου συνυπάρχουν περίπου 450 διαφορετικές φυλές, ο σεβασμός προς τον νεκρό αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της κοινωνικής συνοχής. Οι παραδοσιακές κηδείες διαρκούν μέρες, περιλαμβάνουν το πλύσιμο του πτώματος από τους συγγενείς, καθώς και το να κάθονται ή ακόμη και να κοιμούνται δίπλα στη σορό. Κι όμως, ένα σώμα που έχει καταλήξει από Έμπολα παραμένει εξαιρετικά μεταδοτικό για περίπου επτά ημέρες. Τα σωματικά υγρά του νεκρού φέρουν τεράστιο ιικό φορτίο, γεγονός που καθιστά αυτές τις παραδόσεις θανάσιμη παγίδα. Είναι ενδεικτικό ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά πως κατά την επιδημία στη Δυτική Αφρική πριν από μια δεκαετία, οι παραδοσιακές πρακτικές ταφής ευθύνονταν για το 80% των κρουσμάτων στη Σιέρα Λεόνε και το 60% στη Γουινέα.

Οι υγειονομικές αρχές αναγκάστηκαν να επιβάλουν ασφαλείς ταφές με ειδικά εκπαιδευμένες ομάδες που φορούν προστατευτικές στολές, τοποθετώντας τους νεκρούς σε σφραγισμένους σάκους, ενώ οι συγγενείς επιτρέπεται να παρακολουθούν μόνο από απόσταση. Αυτό το ψυχρό, ιατρικό πρωτόκολλο βιώνεται από τις οικογένειες ως απόλυτη ασέβεια και βεβήλωση. Σε μία από τις πρόσφατες επιθέσεις, το οργισμένο πλήθος που εισέβαλε στην κλινική απαιτούσε να πάρει πίσω τη σορό ενός δικού του ανθρώπου για να τον θάψει παραδοσιακά, αδιαφορώντας για τις προειδοποιήσεις των γιατρών.

Η χρήση μαύρων πλαστικών σάκων, που δεν επέτρεπε στις οικογένειες ούτε καν να δουν το πρόσωπο του νεκρού για να βεβαιωθούν ότι είναι ο δικός τους άνθρωπος, ενίσχυσε τις υποψίες για εμπόριο οργάνων ή άλλες σκοτεινές πρακτικές. Όπως ανακοινώθηκε, η εισαγωγή ειδικών σάκων με διαφανές παράθυρο στο σημείο του προσώπου βοήθησε κάπως να μειωθεί η ένταση, επιτρέποντας στους συγγενείς να αποχαιρετήσουν οπτικά τον άνθρωπό τους.

https://x.com/PrinceBagheni/status/2077725112879427652